İçindekiler
Numara doğrulama, bir uygulamanın telefon numaranızın gerçekten sizde olduğunu kontrol etmesidir. Bunun için çoğu zaman numaraya bir OTP (One-Time Password, tek kullanımlık şifre) gönderilir: kısa süre geçerli, yalnızca bir kez kullanılabilen bir kod. Kodu doğru girdiğinizde uygulama numaranın size ait olduğunu kabul eder.
OTP nedir?
OTP, her girişte veya işlemde yeniden üretilen ve bir kez kullanıldıktan sonra geçersiz olan koddur. Sabit bir şifreden farkı, ele geçirilse bile kısa sürede işe yaramaz hale gelmesidir. İki temel türü vardır:
- HOTP (sayaç tabanlı): Her kullanımda artan bir sayaçla üretilir; standardı RFC 4226'dır.
- TOTP (zaman tabanlı): O anki zamana göre üretilir ve genellikle 30 saniyede bir yenilenir; doğrulama uygulamalarının kullandığı yöntemdir (RFC 6238).
SMS ile gelen kodlar ise genellikle sunucunun o işlem için rastgele ürettiği ve birkaç dakika geçerli tuttuğu kodlardır.
Numara doğrulama nasıl çalışır?
- Numaranızı ülke koduyla uygulamaya girersiniz.
- Sunucu tek kullanımlık bir kod üretir ve numaraya SMS, sesli arama ya da uygulama bildirimiyle gönderir.
- Kodu uygulamaya yazarsınız.
- Sunucu kodu, süresi dolmadıysa ve deneme sınırı aşılmadıysa kabul eder.
Uygulamalar bu adımı sahte ve otomatik hesapları azaltmak, hesabınızı kurtarabilmenizi sağlamak ve girişlerde ikinci bir doğrulama katmanı eklemek için kullanır.
Doğrulama yöntemleri karşılaştırması
| Yöntem | Nasıl çalışır? | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
| SMS kodu | Kod numaraya mesajla gelir | Her telefonda çalışır, kurulum gerekmez | SIM değiştirme ve oltalama saldırılarına açık, kapsama gerekir |
| Sesli arama | Otomatik bir ses kodu okur | SMS gelmediğinde yedek yol | SMS ile aynı numara risklerini taşır |
| Uygulama içi kod | Kod, uygulamanın açık olduğu diğer cihaza gelir | Operatöre bağlı değildir | Önceden açık bir oturum gerekir |
| Doğrulama uygulaması | TOTP kodu telefonda üretilir | Numaraya ve şebekeye bağlı değildir | Telefon kaybolursa yedek kodlar gerekir |
| Geçiş anahtarı (passkey) | Cihazınızdaki anahtarla, kod girmeden giriş | Oltalamaya karşı en dayanıklı yöntem | Her uygulama henüz desteklemiyor |
SMS doğrulamanın zayıf yanları
- SIM değiştirme (SIM swap): Dolandırıcı, operatörü kandırarak numaranızı kendi SIM kartına taşırsa kodlarınız ona gider.
- Oltalama: "Hesabınızı doğrulamamız için gelen kodu söyleyin" diyen sahte mesaj ve aramalar en yaygın yöntemdir.
- Kapsama ve gecikme: Şebeke sorunlarında kod geç gelir ya da hiç gelmez.
Bu nedenlerle ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), dijital kimlik yönergelerinde telefon şebekesi üzerinden gönderilen kodları "kısıtlı" doğrulayıcı olarak sınıflandırır ve kullanıcılara alternatif yöntem sunulmasını şart koşar. SMS doğrulama hiç doğrulama olmamasından iyidir, ancak önemli hesaplarda tek başına en güçlü seçenek değildir.
Hesabınızı korumak için
- Kodu kimseyle paylaşmayın. Gerçek bir şirket çalışanı sizden doğrulama kodunuzu istemez.
- Önemli hesaplarda daha güçlü yöntem seçin. Destekleniyorsa doğrulama uygulaması veya geçiş anahtarı kullanın.
- Yedek kodları saklayın. Telefonunuzu kaybettiğinizde hesaba bunlarla girersiniz.
- Uygulamanın kendi ek korumasını açın. WhatsApp'taki iki adımlı doğrulama PIN'i bunun örneğidir; kayıt kodu ile PIN arasındaki farkı WhatsApp doğrulama kodu gelmiyor rehberinde anlattık.
Kendi numaranızı vermek istemediğinizde
Her uygulamaya kişisel numaranızı vermek istemeyebilirsiniz. Bu durumda doğrulama kodunu almak için kısa süreliğine atanan bir numara kullanılabilir; buna SMS onay hizmeti denir. Herkese açık ücretsiz numaraların neden riskli olduğunu ücretsiz sanal numara yazımızda, nasıl numara alınacağını sanal numara alma sayfasında bulabilirsiniz. Böyle bir numarayla uzun süre kullanacağınız bir hesap açtıysanız erişimi korumanın yolları ikinci Telegram hesabı rehberimizde.
Sıkça sorulan sorular
OTP kaç haneli olur?
Uygulamaya göre değişir; en yaygını 6 hanedir, 4 ile 8 hane arası kodlar da kullanılır.
OTP kodu ne kadar süre geçerlidir?
Süreyi kodu gönderen servis belirler. SMS kodları genellikle birkaç dakika, doğrulama uygulamalarındaki TOTP kodları ise çoğunlukla 30 saniye geçerlidir.
Doğrulama kodu ile şifre arasındaki fark nedir?
Şifreyi siz belirlersiniz ve değiştirene kadar aynı kalır. Doğrulama kodu ise her seferinde yeniden üretilir ve bir kez kullanıldıktan sonra geçersiz olur.
Yazar
smsonay.io
Tüm yazılarını görüntüle
